Blog Hero
 
service-icon

آتی زعفران

زعفران تداعی کننده ارزشهای فرهنگی، اجتماعی و تاریخی ایران زمین، گرانترین محصول کشاورزی و همچنین نمونه بسیار خوبی از سودآوری، دوام و تولید کاربر محور است. در حال حاضر ایران با تولید بیش از 90 درصد از زعفران جهان، تولید کننده برتر این محصول میباشد. با کاهش شدید قیمت جهانی زعفران در دهه 1360، تولید زعفران در کشورهای اروپایی با توجه به بالا بودن هزینههای نیروی کار در این کشورها و همچنین پایین بودن سطح عملکرد زعفران، توجیه اقتصادی خود را از دست داده و در نتیجه میزان تولید کشورهای مذکور و از جمله اسپانیا به شدت کاهش یافت. در همین حال مناسب بودن شرایط کشت زعفران در ایران و پایین بودن هزینههای نیروی کار، به شکل گیری تقاضای جهانی برای تولید زعفران ایران کمک نموده و در نتیجه به مرور زمان ایران به تولیدکننده برتر این محصول تبدیل گردیده‌است. بورس کالای ایران در راستای اهداف سازمانی و کمک به اقتصاد ملی در نظر دارد تا با استفاده از پتانسیلهای خود گام عملی جهت کمک به حل برخی از مشکلات موجود و گسترش بازار این محصول استراتژیک بر دارد.

قراردادهای آتی یکی از مهمترین ابزارهایی است که بورسهای کالایی جهت کمک به مدیریت ریسک نوسانات قیمتی در اختیار فعالان بازارهای کالایی قرار میدهند.

قرارداد آتی قراردادي است كه فروشنده بر اساس آن متعهد مي‌شود در سررسيد معين، مقدار معيني از كالاي مشخص را به قيمتي كه الان تعيين ميكنند، بفروشد و در مقابل طرف ديگر قرارداد متعهد مي‌ شود آن كالا را با آن مشخصات خريداري كند.

همان طور که در تعریف فوق نیز اشاره شد قراردادهای قابل معامله در بورس باید از استاندارد و مشخصات معینی برخوردار باشند. از این رو هر دارایی که به عنوان دارایی پایه قراردادهای آتی در بورس کالای ایران انتخاب می‌شود باید شرایط خاصی را داشته و استانداردهای لازم را دارا باشد. لذا برای راه‌اندازی قرارداد آتی بر روی هر کالا باید آن کالا در هیأت پذیرش کالا و اوراق بهادار مبتنی بر کالا مورد بررسی و پذیرش قرار گیرد.

بورس معاملات آتي مکاني معين براي خريداران و فروشندگان است و از طريق سامانه الکترونيکي داراي استاندارد بورس، معاملات آتي انجام مي‌گردد و اين معاملات براي همه شرکت‌کنندگان در بازار به يک مفهوم عادلانه عرضه مي‌گردد.

مسئوليت بورسها ايجاد بازاري عادلانه، داراي نظم و امنيت معاملاتي است. تمام بورس‌هاي دنيا توسط مقام ناظر کنترل و اداره ميشوند. معاملات در بورسها در اتاق پاياپاي تسویه و تضمين ميشوند اتاق پاياپاي در برابر خريدار نقش فروشنده و بالعکس را ايفاء مينمايد و بدين معني است که مسئوليت ريسک طرف مقابل معاملات به اتاق پاياپاي برمي‌گردد.

نخستین قرارداد آتی به صورت سنتی بر روی محصولات کشاورزی صورت پذیرفت. در بورس کالای ایران نیز مطالعات گسترده‌ای بر روی دارایی‌های مختلف جهت پذیرش در قراردادهای آتی انجام شده‌است که یکی از این دارایی‌ها در حوزه محصولات کشاورزی، زعفران می‌باشد.

در بورس کالای ایران معاملات زعفران هم به صورت گواهی سپرده کالایی و هم در بازار فیزیکی به صورت نقد، سلف و نسیه انجام می‌شود. علی‌رغم اینکه ایران با تولید بیش از 90 درصد از زعفران جهان، تولید کننده برتر این محصول می‌باشد در حال حاضر با معاملات سنتی این دارایی امکان پوشش ریسک برای تولیدکنندگان و فعالان بازار زعفران وجود ندارد. لذا نگرانی از نوسانات قیمت این کالا همواره دغدغه فعالان این بازار بوده است. با عنایت به این مهم بورس کالای ایران درصدد برآمد تا با راه‌اندازی معاملات قراردادهای آتی زعفران به توسعه و رونق این بازار و و رفع دغدغه فعالان در راستای مدیریت ریسک نوسانات قیمتی بپردازد.

قراردادهای آتی زعفران در بورس کالای ایران بر روی زعفران رشته‌ای بریده ممتاز(نگین) تعریف شده است. هر قرارداد آتی که بر روی یک دارایی راه‌اندازی شود دارای یک مشخصات قرارداد می‌باشد که حاوی اطلاعات مهم در خصوص قراردادی است که افراد اقدام به معامله آن میکنند. در واقع ویژگی های اصلی قرارداد آتی مد نظر را ذکر می‌کند. قرارداد آتی زعفران نیز دارای یک مشخصات قرارداد به شرح جدول زیر می باشد.

 
1 قرارداد پذیرش شده قرارداد آتی زعفران
2 دارایی پایه زعفران رشته‌ای بریده ممتاز(نگین)
3 استاندارد پایه
ردیف ویژگی ها زعفران رشته‌ای بریده ممتاز(نگین)
1 حداکثر خامه همراه با کلاله (درصد جرمی) 0.5
2 مواد خارجی مربوط به گیاه شامل گردوغبار، ريگ وشن (حداکثر درصد جرمی ) 0.1
3 مواد خارجی مربوط به محیط منفی
4 رطوبت و مواد فرار (حداکثر/ درصد جرمی) 8
5 حداقل پيکروکروسين بر اساس ماده خشک (حداکثر جذب درطول موج 257 نانومتر) 85
6 مقدار سافرانال بر اساس ماده خشک (حداکثرجذب در طول موج 330 نانو متر) 20-50
7 حداقل کروسین بر اساس ماده خشک (حداکثرجذب در طول موج 440 نانومتر) 230
8 استخراج و تشخیص رنگ های افزودنی منفی
9 وضعیت ظاهری قلم متوسط، رنگ قرمز روشن
10 مقدار گرده منفی
11 طعم و عطر: مخصوص خود، کمی تلخ مزه و تند و عاری از هرگونه طعم و بوی خارجی  
12 وضعیت ظاهری: در اثر رطوبت یا خشک کردن به هم چسبیده نباشد. زعفرانی پذیرش می‌شود که عاری از وجود قارچ و کپک حشرات- پر- مو- نخ- و ریگ و شن که با چشم غیر مسلح قابل رویت باشد.  
13 نمونه برداری: بر اساس استاندارد ملی ایران به شماره 3659  
14 روش آزمون : بر اساس استاندارد ملی ایران به شماره 259-2  
یادآوری 1 – ویژگی های میکروبیولوژی زعفران باید با استاندارد ملی ایران به شماره 5689 مطابقت داشته باشد.
یادآوری 2- استفاده از هرگونه افزودنی مانند رنگ‌های افزودنی در زعفران مجاز نمی‌باشد.
یادآوری 3- ویژگی های شیمیایی به شرح جدول فوق بررسی شده و سایر مشخصات مورد ارزیابی قرار نمی گیرد.
لازم به ذکر است استاندارد فوق مطابق با مشخصات کیفی گواهی سپرده زعفران رشته ای بریده ممتاز (نگین) بورس کالای ایران می‌باشد.
4 واحد قیمت ریال در گرم
5 اندازه قرارداد 100 گرم
6 حد نوسان قیمت روزانه حداکثر تا (5%+/-) با توجه به قیمت تسویه روزکاری قبل
7 ماه قرارداد تمامی ماه‫های سال‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ به تشخیص شرکت بورس کالای ایران‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
8 دوره معاملات دوره معاملاتی هر کدام از نمادها در اطلاعیه معاملاتی مربوطه اعلام خواهد شد.
9 تاریخ تحویل مطابق تاریخ اعلام شده در اطلاعیه تحویل
10 محل تحویل انبارهای مد نظر بورس و یا هر انبار دیگری جهت تحویل کالا ، 10 روز قبل از پایان دوره معاملاتی هر نماد توسط بورس اعلام خواهد شد.
11 حداقل تغییر قیمت  100ریال برای هر گرم معادل 10,000ریال در هر قرارداد
12 وجه تضمین اولیه الف) وجه تضمین اولیه :
با توجه به فرمول محاسباتی زیر اخذ خواهد شد كه با توجه به آن، تضامين طي زمان ثابت نبوده و به صورت پويا در حال تغيير خواهد بود. مبنای محاسبه وجه تضمین در این فرمول میانگین قیمت¬های تسویه در کلیه سررسیدهای قراردادهای آتی در دارایی پایه مربوطه تعیین شده است. اگر وجه تضمین محاسبه شده بر اساس فرمول زیر طي 5 روز كاري متوالي بزرگتر یا طي 5 روز كاري متوالي کوچکتر از وجه تضمین جاری باشد، وجه تضمين بايد بر اساس فرمول زیر تعديل شود:
وجه تضمین اولیه=A×([(B×S)/(C×10)]+ 1)×C×10
A: درصد وجه تضمین اولیه؛ معادل10%
B: میانگین قیمت‌های تسویه در کلیه سررسیدهای قراردادهای آتی دارایی پایه
C : براکت تغییرات وجه تضمین؛ معادل دویست هزار ریال
S: اندازه قرارداد؛ معادل 100
13 حداقل تضمین اولیه 70 درصد وجه تضمین اولیه
14 حداکثر حجم هر سفارش حداکثر 25 قرارداد
15 کارمزد معاملات (از بابت معامله هر قرارداد)   0/00068 ارزش هر قرارداد 
  
16 کارمزد تسویه و تحویل 0/0014ارزش هر قرارداد بر حسب آخرین قیمت تسویه
17 ساعات معامله شنبه تا پنجشنبه : 10 الی 15
18 سقف مجاز موقعیت های تعهدی باز • اشخاص حقیقی: 1000 قرارداد در هر نماد معاملاتی.
• اشخاص حقوقی: 1000 قرارداد در هر نماد معاملاتی و قابل افزایش تا 10 درصد موقعيت‫هاي تعهدي باز درآن نماد در  بازار
.بازارگردان:1000موقعیت در هرنمادمعاملاتی و قابل افزایش تا 20درصدموقعیت های تعهدی باز در هر نماد در بازار
19 اندازه تحویل حداقل 100گرم معادل 1 قرارداد
20 مهلت ارائه گواهی آمادگی تحویل تا 15 دقیقه پس ازاتمام جلسه معاملاتی آخرین روز معاملاتی
21 جریمه ها
الف )جریمه نکول قراردادها، شامل  جریمه عدم ارائه گواهی آمادگی تحویل مشتر یان خریدار و فروشنده،  جریمه عدم ارائه رس ید انبار از طرف مشققتریان فروشققنده و جریمه عدم واریز وجه ارزش قرارداد بر اسققاس قیمت تسققویه روزانه آخرین روز معاملاتی از طرف مشققتریان خریدار، یک درصد  ارزش قرارداد بر اساس  قیمت تسو یه روزانه آخرین روز معاملاتی است  که به نفع مشتر ی طرف مقابل از مشتر ی نکول کننده کسر میگردد.
ب )در خصوص  کلیه جرایم ذکر شده  فوق، در صورت ی که قیمت بازار نقدی دارایی پایه از قیمت تسو یه روزانه آخرین روز معاملاتی بیشتر  باشد  تفاوت این دو نرخ به نفع مشتر ی خریدار از فروشنده  اخذ میگردد و همچنین در صورت ی که قیمت بازار نقدی دارایی پایه از قیمت تسویه روزانه آخرین روز معاملاتی کمتر باشد تفاوت این دو نرخ به نفع مشتری فروشنده از خریدار اخذ میگردد.
ج )در تمامی موارد فوق کارمزد تسویه و تحویل هر دو سر معامله به نفع بورس از مشتری نکول کننده دریافت خواهد شد.
 
22 سایر شرایط هرگونه هزینه‌های مرتبط با انبار تا تاریخ تحویل به عهده فروشنده و پس از تاریخ تحویل به عهده خریدار می‌باشد.

با توجه به اینکه برای ورود به هر معامله ابتدا باید نسبت به ماهیت دارایی که قصد خرید و یا فروش آن وجود دارد و همچنین شرایط معاملاتی مطلع بود، لذا آگاهی از بندهای مشخصات قرارداد بسیار با اهمیت می‌باشد. در ذیل به بررسی مهمترین بخش های مشخصات قرارداد می‌پردازیم.

دارایی پایه

قرارداد آتی زعفران بر روی زعفران رشته‌ای بریده ممتاز (نگین) تعریف شده است که مشخصات کیفی دقیق آن در بند 3 مشخصات قرارداد به صورت کامل بیان شده‌است. در واقع تمامی افرادی که معاملات آتی زعفران در بورس کالای ایران انجام می‌دهند این نوع خاص از زعفران را معامله می‌کنند و در صورت خرید یا فروش در سررسید این نوع زعفران را تحویل خواهند گرفت و یا تحویل خواهند داد.

واحد قیمت و اندازه قرارداد

نحوه انجام معاملات آتی زعفران در بورس کالای ایران و کشف نرخ آن یعنی قیمتی که بر روی تابلو معاملات درج می شود بر مبنای ریال به ازاء هر گرم زعفران خواهد بود. در صورتی که هر قرارداد آتی که یک فرد معامله می‌کند معادل 100 گرم زعفران خواهد بود. در واقع اگر فردA یک قرارداد آتی زعفران بر روی تابلوی معاملات آتی با قیمت 60000 ریال خریداری کند به این معنی است که 100 گرم را به ازاء هرگرم 60000 ریال خریداری کرده است.

اندازه تحویل

اگرچه اندازه قرارداد آتی زعفران 100 گرم است و افراد می‌توانند ضرایبی از 100 گرم را در این بازار معامله کنند ولی در صورتی که خریدار قصد تحویل دادن زعفران و یا فروشنده قصد بر تحویل گرفتن زعفران را داشته باشند. در سررسید قرارداد می‌بایست حداقل به اندازه 10 قرارداد آتی زعفران را خریداری کرده و یا فروخته باشند. چرا که طبق مشخصات قرارداد حداقل مقدار تحویلی یک کیلوگرم می‌باشد.

حد نوسان قیمت روزانه

در معاملات آتی زعفران در هر روز معاملاتی نسبت به روز معاملاتی قبل حداکثر تا (3%+/-) با توجه به قیمت تسویه روز قبل امکان تغییر قیمت وجود خواهد داشت.

وجه تضمین اولیه

وجه تضمین اولیه این قراردادها معادل 10 درصد ارزش یک قرارداد خواهد بود یعنی فرد A برای خرید یک قرارداد آتی باید حدود 60 هزار تومان به عنوان وجه تضمین اولیه در حساب خود داشته باشد و این مقدار همان موجودی اولیه او برای شروع معاملات خواهد بود.

حداقل وجه تضمین

با توجه به اینکه موجودی حساب تضمین فرد یعنی همان وجه تضمین اولیه‌ای که در حساب خود دارد، به صورت روزانه و پس از اتمام معاملات تعدیل می‌شود، در صورتی که به دلیل زیان فرد A موجودی وجه تضمین او کاهش یابد و به کمتر از 70 درصد موجودی اولیه او ( یعنی به کمتر از 42 هزار تومان) برسد اصطلاحاً در این صورت او اخطاریه افزایش وجه تضمین دریافت می‌کند و باید مجدداً به حساب خود مبالغی را واریز کند تا موجودی حسابش را به همان سطح 60 هزار تومان برساند.

ساعت معاملاتی

ساعات معامله قراردادهای آتی زعفران در روزهای شنبه تا پنجشنبه  از ساعت 10 الی 15 خواهد بود.

تماس با ما

آدرس : میدان آرژانتین ، خیابان احمد قصیر(بخارست) ، خیابان ششم ، پلاک34
شماره تماس : 02142115000
ایمیل : info@sababroker.ir